Mszczonów, dnia 16.marca 2026 r
Marcin Grabarczyk
Radny Rady Miejskiej w Mszczonowie marcingrabarczyk@mszczonow.pl
Pan Łukasz Koperski
Burmistrz Gminy Mszczonów Za pośrednictwem
Pana Waldemara Suskiego
Przewodniczącego Rady Gminy Mszczonów
INTERPELACJA
Szanowny Panie Burmistrzu,
Działając na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, niniejszym składam interpelację w sprawie zorganizowania przez Gminę Mszczonów cyklu szkoleń dotyczących przepisów ustawy o ochronie zwierząt, skierowanych do urzędników samorządowych, funkcjonariuszy Policji oraz członków Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). Szkolenia te mają na celu podniesienie poziomu wiedzy i umiejętności osób odpowiedzialnych za realizację zadań związanych z ochroną zwierząt na terenie gminy, a tym samym wzmocnienie skuteczności działań tych służb w zakresie zapobiegania okrucieństwu wobec zwierząt oraz reagowania na przypadki łamania prawa.
Uzasadnienie:
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1580) wyraża szczególną troskę o humanitarne traktowanie zwierząt- Już w art. I ust. 1 tej ustawy zapisano, że „Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę”. Przepisy te mają realne konsekwencje prawne — znęcanie się nad zwierzętami lub ich zabijanie wbrew przepisom jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności (do 3 lat, a w przypadkach działania ze szczególnym okrucieństwem nawet do 5 lat). Ponadto ustawa nakłada na organy samorządu liczne obowiązki w zakresie ochrony zwierząt. Należy tu wskazać choćby zadania gminy związane z opieką nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiem bezdomności zwierząt (uregulowane w art. Il i I la ustawy) — przepisy te wprowadzają szczegółowe obowiązki w tym opracowywanie i realizację programów opieki nad bezdomnymi zwierzętami. Realizacja tych zadań oraz skuteczne egzekwowanie powyższych przepisów wymagają od właściwych służb rzetelnej znajomości prawa oraz właściwych procedur postępowania.
Niestety, w praktyce wciąż zdarzają się sytuacje, w których brak dostatecznej wiedzy lub niejasność co do kompetencji poszczególnych organów utrudnia szybkie i skuteczne reagowanie na przypadki naruszenia przepisów o ochronie zwierząt. Jak wskazują eksperci, kluczowe znaczenie ma ścisła współpraca wszystkich podmiotów zaangażowanych w system ochrony zwierząt — Policji, organów samorządu terytorialnego, lekarzy weterynarii czy organizacji społecznych — aby zapewnić skuteczną ochronę zwierząt i właściwe warunki ich dobrostanu. Stąd też zasadne jest przeprowadzenie wspólnych szkoleń dla pracowników urzędu, policjantów oraz strażaków OSP, które umożliwią ujednolicenie wiedzy tych grup, wyjaśnienie wątpliwości co do zakresu ich uprawnień oraz usprawnienie współdziałania między nimi w sytuacjach interwencyjnych. W innych regionach kraju podejmowane są już tego typu inicjatywy — przykładowo szkolenie dla funkcjonariuszy Policji w Lodzi miało na celu właśnie podniesienie wiedzy i umiejętności funkcjonariuszy w reagowaniu na przypadki naruszeń praw zwierząt, a także wzmocnienie roli Policji w systemie ich ochrony.
Uczestnicy takich szkoleń mają okazję zapoznać się zarówno z aktualnymi regulacjami prawnymi, _jak i z praktycznymi aspektami ich stosowania, a same szkolenia stanowią forum wymiany doświadczeń między przedstawicielami służb a ekspertami.
Zakres tematyczny szkoleń:
Proponowane szkolenia powinny mieć charakter praktyczno-teoretyczny, obejmując przekazanie wiedzy oraz praktycznych umiejętności przydatnych podczas realnych interwencji. W ramach cyklu zajęć należałoby omówić m.in.:
Obowiązujące przepisy prawne — kluczowe regulacje ustawy o ochronie zwierząt oraz aktów powiązanych, ze szczególnym uwzględnieniem ostatnich nowelizacji i ich praktycznego znaczenia. Uczestnicy powinni zostać zaznajomieni z katalogiem czynów zabronionych (przestępstw i wykroczeń) przeciwko zwierzętom oraz z zasadami humanitarnego traktowania zwierząt wynikającymi z przepisów.
Procedury interwencyjne — standardowe kroki podejmowane w przypadku otrzymania zgłoszenia o znęcaniu się nad zwierzęciem lub innym naruszeniu prawa. Omówiona powinna zostać procedura czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi w trybie administracyjnym (art. 7 ustawy) w sytuacjach, gdy życie lub zdrowie zwierzęcia jest zagrożone — z wyjaśnieniem roli i kompetencji poszczególnych organów (urzędników gminnych, Policji, ewentualnie straży gminnej) w takim postępowaniu. Ponadto, program szkolenia musi objąć zasady postępowania w nagłych zdarzeniach z udziałem zwierząt, takich jak wypadki drogowe, klęski żywiołowe czy inne sytuacje, gdzie konieczna jest interwencja służb ratowniczych. Istotne jest, aby uczestnicy poznali procedury udzielania pierwszej pomocy rannym zwierzętom oraz przepisy dotyczące niezwłocznego zakończenia cierpień zwierzęcia przez uprawnione osoby w przypadkach określonych prawem (np. uśmiercenie śmiertelnie rannego zwierzęcia w celu skrócenia jego cierpienia).
Zakres kompetencji i obowiązków poszczególnych służb — wyraźne rozgraniczenie oraz omówienie zadań spoczywających na każdej z grup docelowych szkolenia. Urzędnicy samorządowi powinni znać swoje obowiązki związane m.in. z opieką nad bezdomnymi zwierzętami, współpracą z lekarzami weterynarii i organizacjami pozarządowymi oraz procedurą wydawania decyzji administracyjnych w sprawach odebrania zwierząt. Policjanci muszą być świadomi swoich uprawnień w zakresie ścigania przestępstw i wykroczeń przeciwko zwierzętom, zabezpieczania miejsc zdarzeń z udziałem zwierząt, asystowania przy odbiorze zwierząt i in. Z kolei druhowie OSP, którzy często jako pierwsi docierają na miejsce zdarzeń (np. wypadków komunikacyjnych czy pożarów) z udziałem zwierząt, powinni wiedzieć, jak postępować w takich sytuacjach zgodnie z prawem i we współpracy z innymi służbami. Przybliżenie zakresu kompetencji każdego organu pozwoli uniknąć w przyszłości sytuacji, w których dochodzi do nieporozumień co do tego, kto powinien podjąć dane działania.
Szkolenia powinny być prowadzone w sposób interaktywny i praktyczny. Oprócz wykładów teoretycznych z analizy przepisów prawnych, wskazane jest uwzględnienie części warsztatowej — np. prezentacji multimedialnych, studiów przypadków, symulacji interwencji czy pokazów z udzielania pierwszej pomocy przedweterynaryjnej dla poszkodowanych zwierząt. Taka forma zajęć zwiększy ich atrakcyjność i skuteczność, pozwalając uczestnikom nie tylko przyswoić teorię, ale także przećwiczyć nabyte wiadomości w praktyce. Do prowadzenia szkoleń należy zaprosić osoby z odpowiednim doświadczeniem w ochronie zwierząt — np. prawników specjalizujących się w prawie ochrony zwierząt, inspektorów weterynaryjnych bądź funkcjonariuszy i ekspertów, którzy na co dzień zajmują się interwencjami w przypadkach zaniedbań lub okrucieństwa wobec zwierząt. Udział takich wykwalifikowanych prelegentów zagwarantuje wysoki poziom merytoryczny zajęć oraz podzielenie się z uczestnikami cennymi doświadczeniami z praktyki.
Możliwości finansowania i realizacji:
Organizacja proponowanego cyklu szkoleń z pewnością wymaga zabezpieczenia odpowiednich środków, jednak istnieje kilka potencjalnych źródeł finansowania tego przedsięwzięcia. Po pierwsze, koszty szkoleń mogłyby zostać pokryte bezpośrednio z budżetu gminy — np. ze środków przewidzianych na poprawę bezpieczeństwa publicznego lub edukację prawną w gminie, bądź w ramach realizacji gminnego programu zapobiegania przestępczości i ochrony porządku publicznego (jeśli taki funkcjonuje, kwestie ochrony zwierząt można potraktować jako element zapobiegania przestępstwom przeciwko zwierzętom). Drugą możliwością jest skorzystanie z funduszy dostępnych w ramach różnych programów profilaktycznych (np. programów edukacyjnych lub profilaktyki społecznej finansowanych przez samorząd lub administrację rządową). Wreszcie, warto rozważyć współpracę z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz ochrony zwierząt — wiele takich organizacji dysponuje doświadczonymi szkoleniowcami i może przeprowadzić szkolenia na preferencyjnych warunkach, a nawet bezpłatnie (np. w ramach własnych projektów edukacyjnych). Możliwa jest także organizacja wspólnych szkoleń dla kilku okolicznych gmin jednocześnie, co obniży jednostkowy koszt dla każdej z nich. Należy podkreślić, że wydatki na tego rodzaju edukację mają charakter inwestycji w kompetencje kadr i jakość działań gminy. Doświadczenie wskazuje, iż odpowiednie przeszkolenie służb przekłada się na lepszą koordynację podejmowanych interwencji oraz pozwala wdrożyć rozwiązania usprawniające i optymalizujące wydatki gminy ponoszone dotychczas w obszarze opieki nad zwierzętami. Innymi słowy, nakłady na szkolenie mogą w przyszłości zaowocować bardziej efektywnym wykorzystaniem środków gminnych (np. dzięki sprawniejszemu działaniu służb ograniczone zostaną niektóre koszty wynikające z długotrwałych interwencji czy pobytu zwierząt w schroniskach).
Mając na uwadze powyższe argumenty, zwracam się do Pana Burmistrza z prośbą o pozytywne rozpatrzenie inicjatywy organizacji cyklu szkoleń z zakresu ustawy o ochronie zwierząt. W związku z tym proszę o informację:
1/ Czy władze Gminy Mszczonów dostrzegają potrzebę i planują podjęcie działań w celu przygotowania i przeprowadzenia przedmiotowych szkoleń dla urzędników, Policji oraz OSP?
2/ Czy możliwe jest sfinansowanie takich szkoleń ze środków budżetu gminy (ewentualnie w ramach programów profilaktycznych), bądź poprzez współpracę z organizacjami pozarządowymi działającymi w obszarze ochrony zwierząt?

Z poważaniem
Marcin Grabarczyk